het grote boekexperiment

De belangen van een organisatie staan vaak recht tegenover de belangen van haar leden

Het boek dat er nooit kwam

Een volledige loopbaan betekent in België nog steeds dat je tot je 65 jaar werkt, hoe anders sommigen er de voorbije jaren ook hebben over gedacht. En dan kreeg je tijd en ging je eindelijk beginnen aan het ordenen van alles wat je in die jaren had verzameld om dat boek te schrijven waar ze je zo vaak naar hadden gevraagd.
En hier zit je nu, drie jaar later, gekluisterd aan je iPad in de zetel, niet om dat boek te schrijven, maar om een ‘in-zicht’ uit je loopbaan in enkele lijnen weer te geven tussen je vierde en vijfde chemo in.
‘Met het uit-zicht op een dead end street krijg je soms meer in-zicht.’

Zoals bij zovelen begon ook mijn professionele loopbaan niet op een autostrade, maar over heel wat kronkelige paadjes. Als arbeider aan de band in de auto-assemblage, als interim-bediende bij de opstart van een chemiereus in de Antwerpse haven, tussendoor nog wat toeren als zangermuzikant, dan mijn legerdienst, en op 24 jaar nog even vier jaar sociologie aan de universiteit als ‘happy linkse 68-er’, om uiteindelijk – na een opstap via de vakorganisatie – toch te starten op de highway van de carrière: Personnel Manager Europe bij een Engelse multinational. Een schitterend productiebedrijf in de metaalsector, gedreven door technische innovatie,
hoogstaande kwalitatieve producten en een open bedrijfscultuur, waar een driehonderdtal medewerkers een vaste tewerkstelling hadden voor het leven. Zo was het al jaren, en zo zou het ook blijven…
Tot die donderdagavond in november 1975.

Die avond werd ik samen met de General Manager Europe in het Hilton hotel in Brussel verwacht voor een afspraak met de Chairman of the Board van de International Group Ltd. Na enige financieel-economische info kwam er snel en duidelijk de opdracht: “Gentlemen, you have to close down the factory next Monday.”
Het werd een verhaal dat ik daarna zo vaak letterlijk copy-paste heb zien weerkeren; Renault, Opel, Ford,… en de vele tientallen kleinere en minder in de belangstelling komende bedrijven die sindsdien in België werden gesloten.

Mijn eerste reactie die avond was duidelijk: “Dit kan niet, dit doe ik niet; er zijn in België wetten en regels van informatie en overleg die dienen nageleefd.” Maar de chairman of the Board of a British Company sprak je niet tegen. Het enige resultaat was dat we exact een week meer tijd kregen om de beslissing uit te voeren.
Dit werd een week die mijn hele verdere loopbaan sterk heeft bepaald, en waarover ik dus dat boek moest schrijven.
Samengevat kon ik het een verhaal noemen van triple mismanagement: mismanagement van het international management bij de beslissing tot sluiting van de rendabele productie-unit, mismanagement van de vakbonden, die vanuit hun organisatiebelangen opteerden voor een bedrijfsbezetting van bijna een jaar, en mismanagement van de politici die uit ‘stemmenbelang’ foute informatie en valse hoop bleven geven.

Na dit alles bleef ik met de vraag zitten: hoe komt het dat de belangen van een organisatie, een bedrijf, een vakbond, een beroepsvereniging, een politieke partij enzovoort, uiteindelijk altijd gaan primeren op deze van haar leden, medewerkers en deelnemers, waardoor het individu – van arbeider tot directielid – het slachtoffer wordt?
Aan de basis van al dit soort verenigingen liggen nochtans steeds individuele belangen, waarvoor de deelnemers/oprichters zich verenigen, en die ze in een of andere vorm van samenwerking hopen te realiseren. Maar dan gebeurt er een merkwaardige ‘vervreemding’, die ik terugvond bij John Kenneth Galbraith, die stelde dat deze door individuen opgerichte ‘techno-structuren’ (organisaties) een eigen leven gaan leiden, waarop geen enkel individueel lid nog kan ingrijpen. Het eigenbelang van de organisatie wordt dan vaak enkel het voortbestaan van zichzelf. Het wordt gepromoveerd tot zogenaamd Algemeen Belang. Wie zich hier niet mee confirmeert, kan zijn ‘lidmaatschap’ maar beter vergeten.

De meeste ‘techno-structuren’ – lees verenigingen, vakbonden, politieke partijen – zijn blijkbaar niet meer in staat zichzelf om te vormen of op te heffen, zelfs als ze helemaal niet meer beantwoorden aan de doelstellingen van de leden.

De belangen van een organisatie staan vaak diametraal tegenover de belangen van haar leden. Met deze ervaring in het hoofd heb ik dan ook beslist nooit nog een bedrijfssluiting uit te voeren. En er steeds voor te zorgen tijdig zelf op te stappen en zelfstandige te worden, de enige beslissing die mij als ‘individueel lid’ overbleef.

Roger Dillen (1944) is met pensioen na een lange, gevarieerde loopbaan in de industrie en financiële sector, en kijkt met blijvende interesse en verbazing naar onze onbestuurbaar geworden socio-economische maatschappij. roger_dillen@yahoo.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

%d bloggers liken dit: