het grote boekexperiment

Eeuwige ‘groei’ maakt ons niet beter

JorisVanDerWildtDe verzadigde markt

Ik vermoed dat vrijwel iedereen positief kan terugkijken op de economische heropbouw van de westerse landen na WO II. Decennialang groeide de persoonlijke en gemeenschappelijke welstand naar een peil dat ons dichter bij een heerlijke, nieuwe wereld bracht.
De rol van de overheid om versneld uit een van de zwartste episodes van de menselijke beschaving te herrijzen, is ontegensprekelijk nuttig geweest. De overheidsstimulansen voor heropbouw en onderneming hebben ons op korte termijn opnieuw welvaart gebracht. Dat was aanvankelijk vooral in de woonkernen en rond de sterke aders van de infrastructuur, maar stilaan zijn alle gebieden ontsloten. Goederen bereiken de klant op een redelijke termijn; van tekorten is er al lang geen sprake meer. De keuze en de variëteit zijn uitgegroeid tot een aanbod ver boven het noodzakelijke: de verzadigde markt.
Groei-economie is achterhaald in een verzadigde wereldmarkt.

Onze huidige maatschappij, met economie als voornaamste pilaar, is georganiseerd rond ‘groei’, terwijl juist dat element ondertussen overbodig is geworden. Spijtig genoeg blijft de westerse wereld hardnekkig vasthouden aan dat element en sleurt het ons mee in een vicieuze cirkel naar een diepe crisis.
We zitten als het ware gevangen in het keurslijf dat ‘groei’ heet. Net omdat onze maatschappij al jaren – en wereldwijd – zo is georganiseerd, is het bijzonder moeilijk om te ontkoppelen. Net als destijds bij de heropbouw, zal de oplossing door de overheid gedragen moeten worden.
Aangezien het belastingsysteem nog steeds de logica van ‘groei’ volgt en daarvoor inspanningen beloont, volgt de economie deze weg om onder meer via investeringen groei te realiseren. Ondernemingen, organisaties en personen ontleden vooral elementen die het geld – via inkomensaftrek met investeringen – voor henzelf op de beste manier laat renderen. Dat komt in realiteit neer op een minimum aan te betalen belastingen (de boekhoudkundige benadering). Niemand staat er nog bij stil of de maatschappij daar beter van wordt.

Aangezien de werkende bevolking de spilfactor is om de actuele economie levend te houden, wordt van overheidswege angstvallig gezorgd dat deze situatie niet wordt verstoord: sectoren krijgen subsidies, bedrijven in nood krijgen uitzonderingsmaatregelen, premies en belastingvoordeel gelden voor investeringen, waarborgfondsen garanderen overleving van banken, … Deze financieel interessante maatregelen worden ook herkend door de betrokken partijen en versterken de aantrekkingskracht op dergelijke steun om meer voordeel te halen. Dit alles is onze zorgmaatschappij aan het wurgen, wetende dat ook de demografie in ons nadeel evolueert.

Het krediet op de maatschappij vergroot. De maatschappij heeft hoe langer hoe meer virtueel failliete instanties met een hoge schuldenberg die vooruit wordt geschoven. Daardoor ontstaat een gigantisch probleem voor de maatschappij van de toekomst: wij mensen en komende generaties zullen dit moeten ondergaan. Het grootste probleem ligt bij de beleidsmensen. Zij denken nog te veel op korte termijn, in beleidsperiodes. Zij hebben ook aandacht voor belangengroepen en het kiezerspubliek in functie van toekomstige mandaten. Zij dekken zich in met onschendbaarheid en wimpelen aansprakelijkheid af.

We zitten in een vicieuze cirkel: de economie spartelt in een verzadigde markt, overheidsinkomsten slinken, steunmaatregelen diepen de staatskas uit, schulden groeien aan, beleidsmensen mankeren globale visie op lange termijn, … Het wordt hoog tijd voor herbronning op een breed vlak, op zijn minst in Europa, maar het liefst op wereldschaal.

Joris Van Der Wildt (1961) studeerde fotografie, management, en ook voor leraar en reisleider. Hij leidde als graficus communicatieprojecten en ontwerpt het café bij
MOOOV. Zijn passie is cultuur. Reizen verruimt zijn inzicht; dat zet de dingen in perspectief.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

%d bloggers liken dit: