het grote boekexperiment

Je begrijpt pas echt iets, als je het zelf meemaakt

De grenzen van empathie

Empathie is een ander woord voor inlevingsvermogen, de kunde of vaardigheid om je in te leven in de gevoelens van anderen. Het woord empathie is afgeleid van het Griekse woord emπaoeia (empatheia), of invoelen. Dat kun je lezen op Wikipedia.

Mijn 25-jarig verblijf in het HR-landschap heeft me geleerd dat menig bedrijfsleider of manager daar best een beetje meer van mocht hebben. Er wordt natuurlijk veel van ons verwacht. Anticiperen op de toekomst, strategieën bedenken en implementeren, voeling met de markt houden, cijfers genereren en analyseren, processen en systemen invoeren, de organisatie stroomlijnen en efficiënt maken… En als we tijd over hebben, moeten we ook nog onze medewerkers gelukkig houden!

De tijd dat bedrijven en organisaties het verschil konden maken met een sterke strategie, een mooie fabriek of een goed ERP-pakket is lang voorbij. Die zijn namelijk te kopiëren. We beginnen eindelijk te beseffen dat we enkel een duurzaam concurrentieel verschil kunnen maken met goede medewerkers! Immers, talentvolle krachten solliciteren niet meer, ze selecteren! Zij kiezen het bedrijf waarvoor ze willen werken. Niet omgekeerd. Een goede reputatie of employer branding en een – eerlijke en autenthieke! – value proposition zijn nodig om ze aan boord te krijgen.

Maar om ze aan boord te houden is meer nodig. Slecht leiderschap is een van de belangrijkste redenen waarom mensen hun werkgever verlaten! We kunnen dus maar beter even in de spiegel kijken en ons de vraag stellen: waarom zou ik iemand moeten leiden? Elementen als macht en hiërarchie staan steeds minder op de voorgrond. Kunnen inspireren en eigenschappen als visie, zorg en fun zijn de echte kenmerken die een goede leider typeren. Ze maken of kraken de perceptie die medewerkers krijgen van hun leider. Medewerkers willen van hun leider kunnen leren.

Achter elke medewerker schuilt een mens. En elke mens heeft de basisbehoefte om ergens bij te horen. We kunnen er dus beter voor zorgen dat we op de werkplek de community kunnen vormen waar zij zich gelukkig voelen. Manager, bediende of arbeider? Babyboomer, generatie X of Y? Egoïstisch en loyaal aan zichzelf of net heel betrokken? Hoe dan ook, ‘geluk’ heeft voor iedereen een verschillende betekenis. Ook op de werkvloer. Er bestaat geen eenheidsworst of stereotype als het daarover gaat. Als we willen weten wat onze medewerkers echt gelukkig maakt en wat hen drijft,  is er maar één mogelijkheid: het hen vragen!
Aandacht is hier het toverwoord. Empathie is hier cruciaal. Niet alleen luisteren, maar oprecht inleven en daar waar het kan, er ook rekening mee houden. Tijd voor hen maken en hen begrijpen is al een belangrijke eerste stap.

Maar – en ook dit heb ik moeten leren – tegelijk is het goed om te beseffen dat empathie altijd beperkt zal zijn. Daar ben ik zelf achter moeten komen.
Een verhaal zegt soms meer dan honderd pagina’s theorie: toen ik personeelsdirecteur was in een bouwbedrijf met vijfhonderd medewerkers, kwamen collega’s me soms fier vertellen dat ze papa waren geworden. Ik was blij in hun plaats en was overtuigd dat ik met hen kon meevoelen en kon delen in hun vreugde en fierheid. Ik leefde jaren in die illusie. Tot ik op een gegeven moment zelf papa werd en ik mijn pasgeboren zoon in de armen kreeg. De intensiteit van dat moment had ik nooit eerder ervaren en zou ik nadien enkel nog ervaren bij de geboorte van mijn tweede zoon.
Nadien besefte ik dat hetgeen ik me voorheen uit empathie had ingebeeld, nog geen fractie betekende van wat het in de echte beleving betekende… Hoe sterk ik me in mijn werknemers ook had proberen inleven, ik heb leren inzien dat je pas echt iets in de diepte begrijpt, als je het zelf hebt meegemaakt.

Geert Motmans (1965) is fiere vader van Daan en Toon. Als vennoot bij Motmans – Van Havermaet HR-adviseurs verzorgt hij (met team) rekruteringen en assessments (van hogere bedienden tot directieleden) en HR-consultancy. geert.motmans@vanhavermaet.be

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

%d bloggers liken dit: