het grote boekexperiment

Wil je echt geloofwaardig zijn, ga dan all the way

Cultuurshock

Het is 12.30 uur, we zitten met zijn allen in het restaurant. Een ronde tafel van twaalf, donker, lawaai, rook, muf, iedereen een vol glas bier. Voor ons een pot eten, wel ja, een pikante hotpot, een soort kokende chili-olie met daarin onder andere koeienmaag, varkensneus en sojascheuten, en een schotel gegrilde pindanootjes. Naast ons bord twee chopsticks. U raadt het, ik ben in China.
De nootjes vliegen in het rond. Ik ben verlegen, niets lukt en ik wil eigenlijk naar huis. Ben moe, voor mij is het op dat moment ergens vroeg in de ochtend, want ik zit in het midden van China, Chongqing, en ben net aangekomen via een tussenlanding in Beijing. Het is mijn eerste bezoek aan het grote land.
Chopsticks, een mislukking, eten lukt niet. Drinken wel, hoewel, daar komt de baijiu, een soort Chinese ‘witte wijn’, alleen 65° sterk, die gulzig morsend naast de open gasvlam onder de hotpot wordt gezet. Zou dit een totale apocalypse now worden?
Ik moet me in de hand houden, denk ik de hele tijd, ik kan die eigenaars van onze joint venture niet teleurstellen.

Dit zijn zo van die momenten die ik mijn hele leven zal onthouden. Ik heb ze overleefd. Ik heb bij die eerste kennismaking zowat alles fout gedaan wat ik fout kon doen, maar nu, acht jaar later, heb ik er wel echte vrienden aan overgehouden, vrienden voor het leven.
Eén daarvan is Ian. Die zat die beruchte dag gelukkig naast mij en woont inmiddels al meer dan twintig jaar in China, waar hij ook gelukkig getrouwd is met een Chinese vrouw. Aan tafel zat ook Chang, mijn tolk, maar eigenlijk was ze ook ingenieur van opleiding en kon ze bij elke situatie ook the story behind vertalen en zich verder van de domme houden, wat een handig trucje bleek te zijn.
We hebben jaren hard gewerkt. We waren verantwoordelijk voor 26 brouwerijen en meer dan tienduizend mensen werkten er in soms erbarmelijke omstandigheden. Hoe langer we samenwerkten, hoe beter de arbeidsomstandigheden werden en ook, hoe meer jonge mensen we konden promoten met het hart op de juiste plaats. Maar om te kunnen groeien, hebben we ons volledig aangepast en hebben we ons opengesteld voor elke vorm van input, hoe traag en moeilijk het ook leek. Soms is traag snel en omgekeerd.

Ondertussen kan ik vlot met twee stokjes eten, mis ik zelfs de hotpot en als ik bij bier kan blijven, lukt me het drinken ook nog wel. De baijiu heb ik nooit goed kunnen verwerken, maar na jarenlange ervaring in China is dat ook niet echt meer nodig. Been there… got the T-shirt.

In hoeveel situaties kom je niet terecht in het zakenleven, die qua omgeving op het eerste gezicht misschien wel vertrouwd lijken, maar bij nader inzien even complex zijn als een eerste Chinese lunch?Hoeveel keer hebben we niet gedacht liever te willen vertrekken dan te blijven? Hoeveel keer hebben we niet gedacht, maar nooit gezegd: dat is nu echt bullshit?
Een ervaring en cultuurshock in het Chinese binnenland, zoals ik hierboven heb beschreven, geven een mens de nodige relativiteitszin om zich uit elke situatie te redden. Zeker als je weet dat de namiddag van die lunch een persconferentie georganiseerd was, waaruit het vertrouwen moest blijken van onze investering in China. Dronken, jet-lagged, lijdend aan acute buikloop en geen toiletpapier te bespeuren, reporters letterlijk met de camera in de hand… Wel, ook dat is ‘te overleven’. In het heetst van de strijd heeft een man me thee gegeven. Het was de man van de poetsploeg. Die begreep hoe ik afzag, het zweet rolde over mijn gezicht. Ik begreep zijn taal niet, maar verstond hem wel. Hij mij ook… Ik heb hem nooit teruggezien, maar op dat moment heeft hij wel het verschil gemaakt.

Mijn conclusie is dat als je echt credibiliteit en authenticiteit wilt opbouwen, dat je dan echt all the way moet gaan. Geen enkele ervaring is te min. Wil je een fabriek leiden, trek dan voor minimum drie weken een overal aan, ga mee in ploegen draaien, schrijf je in als interim in je eigen bedrijf en start undercover om zes uur met de eerste ploeg. Als je naar China wilt, begin dan in het restaurant, bouw je vertrouwen op en vooral, begin niet top down. Dat is mijn pleidooi. Authenticiteit en enthousiasme komen vanuit de vloer, in welke sector ook, welke brand ook, welk land ook. Het zijn de mensen die het waarmaken, het is naar hen dat geluisterd moet worden.

Just a tip: get real. Investeer je passie in nieuwe dingen die je wilt leren. Heb geen angst, dat is een slechte raadgever. Wees bescheiden en toon respect voor alle mensen. En als je moet kiezen, ga dan voor de basis, niet voor de top of het middenmanagement. Het is daar dat je zult scoren met je passie en positieve boodschap. Want het is daar dat je vertrouwen cadeau krijgt en als je dat hebt, kun je overal fantastische teams maken.

Joris Brams (1969) is ingenieur en vader van twee zonen. Hij werkt momenteel voor een Iers beursgenoteerd bedrijf en reist nog steeds de wereld rond

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

%d bloggers liken dit: